Basisinformatie over de ziekte van Lyme

De ziekte van Lyme, ook wel Borreliose of Lyme-Borreliose genoemd, is een bacteriële infectie, die voornamelijk overgedragen wordt door teken. De ziekte kan ernstige symptomen veroorzaken.

Verspreiding

De ziekte van Lyme komt op alle werelddelen voor, maar vooral in de noordelijke landen. In Europa worden officieel jaarlijks 65.000 tot 100.000 nieuwe patiënten gemeld, vooral in Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland, en in andere centraal gelegen Europese landen.

Het werkelijke aantal besmettingen is echter veel hoger. Reden daarvoor is dat de ziekte van Lyme verschillende symptomen laat zien die niet gemakkelijk met de ziekte in verband gebracht kunnen worden. De ziekte van Lyme behoort daarmee tot de meest voorkomende niet-herkende of verkeerd gediagnosticeerde infectieziekten in Europa en de VS.

Afbeelding 1: teken dragen Borrelia-ziekteverwekkers over, die een infectie in het lichaam kunnen veroorzaken.

Besmetting

De ziekteverwekker van de ziekte van Lyme is een bacterie van de Borreliagroep, behorend tot de spirochetenfamilie. Spirocheten zijn spiraalvormige, actief bewegende bacteriën. Zij bezitten effectieve manieren om zich te verstoppen voor het immuunsysteem van ons lichaam. Daardoor kunnen symptomen van de ziekte zich ontwikkelen zonder als zodanig herkend te worden.

De belangrijkste drager van Borrelia is de teek, maar ook andere bloedzuigende insecten (muskieten, horzels, luizen en vlooien) kunnen de ziekte overbrengen. Geschat wordt dat 5-35% van de teken besmet zijn met Borrelia.

De ziekteverwekkers bevinden zich in het maag-darmkanaal van de teek, waar ze zich vermeerderen en van daaruit naar de speekselklieren verplaatsen. Bij een tekenbeet stromen ze de bloedsomloop van de gastheer (mens of dier) binnen en kunnen op die manier zowel de gewrichten alsook verschillende organen bereiken, inclusief huid, hart, hersenen en blaas. Door hun grote beweeglijkheid kunnen Borellia zich goed in het lichaam verplaatsen. Zij produceren daarbij stoffen die het zenuwstelsel beschadigen.

Ziekteverloop

De ziekte van Lyme uit zich als een ontstekingsziekte die veel lichaamsorganen kan beschadigen. In vroeg stadium (plaatselijke infectie) is vooral de huid betroffen. In latere stadia verspreidt de ontsteking zich naar de gewrichten, het zenuwstelsel en ook naar het hart, de spieren en andere organen.

Aangezien conventionele behandelingen met antibiotica slechts beperkt effect hebben op de latere stadia van de ziekte, kan de ziekte van Lyme zich verder ontwikkelen of opvlammen, hoewel de patiënt in eerste instantie geen klachten meer heeft.

In de natuur doorlopen teken meerdere ontwikkelingsstadia. Ze komen als larven uit het ei, na het verpoppen worden ze nimfen en uiteindelijk een volwassen teek. Teken kunnen in alle ontwikkelingsfasen Borreliose-bacteriën overbrengen. De meest gevaarlijke zijn de nimfen, vooral omdat ze in het voorjaar en de zomer op grote schaal voorkomen en met afmetingen van 1-2 mm zeer lastig te herkennen zijn.