Verschillende Borrelia-vormen

Borrelia kunnen in ons lichaam van vorm veranderen. Op die manier kunnen ze zich verstoppen voor ons immuunsysteem en zijn ze ook resistent tegen antibiotica.

Kritische kijk op behandeling met antibiotica: Veel patiënten blijven na de behandeling ziek, met veel symptomen. Reden: Antibiotica zijn niet of slechts beperkt effectief tegen Borrelia-vormen in gevorderde stadia.

Spirocheten (actieve vorm)

Direct na de besmetting bevinden de Borrelia zich in hun oorspronkelijke spiraalvorm. In deze actieve vorm kunnen Borrelia zich snel voortbewegen, ook overleven in stroperige substanties (bloed), en binnendringen in weefsel of cellen, en daarmee intracellulaire infecties veroorzaken.

Ronde vorm (latente vorm)

Spirocheten kunnen zich snel tot een ronde vorm samentrekken. Deze latente, ofwel “slapende” vorm van Borrelia ontwikkelt zich vaak als bescherming tegen een veranderende omgeving waarin de bacteriën zich bedreigd voelen. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren bij behandeling met antibiotica. De ronde vorm is “onzichtbaar” voor het immuunsysteem en ontwikkelt een hoge resistentie tegen antibiotica, wat reden kan zijn van een ziekteterugval.

Dat is extra vervelend omdat het effect van een conventionele behandeling met antibiotica in dit stadium beperkt blijft als gevolg van die hoge antibiotica-resistentie. De spirocheten kunnen terugkeren in hun actieve vorm zodra de omgevingsfactoren voor vermeerdering en groei van de bacteriën weer beter geworden zijn.

Biofilm (latente, complexe vorm)

Een andere vorm is de zogenoemde biofilm, een complexe combinatie van alle Borrelia-vormen. Biofilm is een soort broedplaats die zich hecht aan natuurlijke oppervlakken en een slijmachtige, kleverige substantie bestaande uit complexe koolhydraten en vele andere moleculen (bv. toxines) uitscheidt.

Deze vorm dient als een zeer effectief beschermingsmechanisme tegen afweercellen en bacteriedodende stoffen, zoals antibiotica. De biofilm vestigt zich meestal in structuren van spieren en gewrichten, maar kan ook organen belasten. Op die manier kunnen Borrelia jarenlang, zelfs tientallen jaren lang, in het lichaam van mens en dier blijven en veel schade veroorzaken.

De verschillende vormen die de Borreliose-bacteriën kunnen aannemen, weerspiegelen de verschillende ziektestadia en de hardnekkigheid van de ziekte.

Beperkte werkingsmogelijkheden laat grenzen aan farmaceutische medicatie zien

Bij een bacteriële infectie denken de meeste mensen aan medicatie, vooral antibiotica. Ook de conventionele behandeling van Borreliose gebeurt met oraal of intraveneus toedienen van antibiotica. Meestal worden in het vroege stadium van de ziekte Doxycycline, Amoxicilline of Cefuroximaxetil voorgeschreven gedurende 14-28 dagen.

Bij vroegtijdig herkennen en met passende medicatie behandeld, kan enigermate succes verwacht worden, maar ook bij een antibioticabehandeling in het vroege stadium van de ziekte is het succes beperkt. Bij 10-20% van de patiënten treedt na beëindigen van de antibioticabehandeling opnieuw symptomen van de ziekte van Lyme op, die meerdere maanden of jaren kunnen voortduren. Hoewel langdurig gebruik van antibiotica niet raadzaam is, worden die toch vaak als eerste keus voorgeschreven.

Er is geen bewijs van effectiviteit in de latere stadia van de ziekte. Langdurige toepassing van antibiotica betekent uiteraard een grote belasting van het menselijk lichaam. Zelfs na een kortdurende antibiotica- behandeling duurt het maanden tot de lichaamseigen kolonisatie met bacteriën (zoals bijvoorbeeld noodzakelijk in de darmen) weer opgebouwd is.